الثعلب ، سه ، به دستور جوشانيده و با گلقند آفتابى ، پنج و سكنجبين ساده ، ده ، بنوشند . [ 438 ] مسهل سودا و بلغم : در منضج سودا ، سناء مكى ، پوست هليلهء كابلى ، هليله سياه‌افتيمون و بسنايج ، از هر يك چهار مثقال ؛ تمر هندى ، پانزده مثقال ؛ تربدِ سفيدِ خراشيده ، دو مثقال ، به روغن بادام چرب كرده ، اسطوخودوس ، دو اضافه نموده ، با فلوس خيارشنبر ، ده ؛ روغن بادام ، دو ؛ ترنجبين ، ده ؛ لاجورد غير مغسول ، دو دانگ ؛ شحم حنظل ، دانگى و ملح نفطى ، دو دانگ استعمال نمايند . در مسهل سودا و صفرا : پوست هليلهء زرد و كابلى ، بنفشه ، افتيمون و سناء مكى ، از هر يك چهار مثقال ؛ تمر هندى ، پانزده مثقال ؛ حجر ارمنىِ مغسول ، دو دانگ ؛ محمودهء مشوى ، يك دانگ ؛ خيارشنبر ، ده مثقال ؛ روغن بادام ، دو مثقال ؛ شيرخشت ، ده مثقال كنند . مسهل بلغم و صفراى بلغمى : ريوند چينى ، دو مثقال ؛ سناء مكى ، هليلهء زرد و كابلى هر يك پنج مثقال ؛ تربد خراشيده ، دو مثقال ؛ تمر هندى ، پنج مثقال ؛ آلو بخارا ، پانزده عدد ؛ قنطوريون رقيق ، افسنتين رومى ، گل سرخ و فقاح اذخر ، هر يك دو مثقال ؛ فلوس خيارشنبر ، ده ؛ روغن بادام ، دو ؛ غاريقونِ سفيد ، نيم ، محمودهء مشوى ، دانگى داخل كنند . [ 439 ] مطبوخ مسهل سودا : كه « حنين بن اسحاق » جهت زن صاحب سودا فرموده : هليله زرد و سياه و كابلى ، هر يك ده ؛ بسفايج ، سه ، با سه رطل آب بجوشانند تا به نصف رسد و بعد از آن ، سناء مكى ، پنج و افتيمون ، هفت اضافه نموده ، چند جوش داده و صاف نمايند و آلوى بخارا ، سى عدد و تمر هندى و مويز بىدانه ، از هر يك بيست مثقال با دو رطل آب بجوشانند تا به نصف رسد ، پس صاف نموده ، بيست و پنج مثقال او را با چهل مثقال از آب صاف كردهء اوّل و پانزده مثقال شكر سفيد بنوشند . [ 440 ] مطبوخ خيارشنبر : جهت اخراج اخلاط حارّه ، منقول از كامل : هليلهء زرد ، ده ؛ آلو بخارا و عناب ، از هر يك بيست دانه ؛ مويز بىدانه و تمر هندى ، از هر يك پنج مثقال ؛ گل سرخ و نيلوفر ، سه ؛ بنفشه ، دو [ سه ] ، در سه رطل آب بجوشانند تا رطلى بماند و فلوس خيارشنبر از ده مثقال تا پانزده مثقال با روغن بادام شيرين دو مثقال اضافه نموده و بنوشند . [ 441 ] مطبوخ افتيمون و غاريقون : منقول از كامل و جهت اخراج بلغم و سودا نافع است :